Το FIR Αθηνών “τυφλώθηκε” από την εγκληματική αδιαφορία ή πιθανό Ανάδοχο;

Λειτουργία συστήματος και τεχνολογία στον αερολιμένα.

Ακολουθεί η σύνοψη των θέσεων και των προτάσεων της ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ σχετικά με το πρωτοφανές blackout στις αερομεταφορές της χώρας:

  1. Πλήρης Κατάρρευση λόγω Απαρχαιωμένων Υποδομών: Είναι αδιανόητο το 2026 το σύνολο του ελληνικού εναέριου χώρου να παραλύει για ώρες εξαιτίας εξοπλισμού 25ετίας. Η «μαζική παρεμβολή» που οδήγησε σε «μηδενικό ρυθμό» πτήσεων δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, αλλά το αποτέλεσμα της χρήσης παρωχημένων συστημάτων VHF/UHF που στερούνται βασικών εφεδρειών.
  2. Εγκληματικό “Single Point of Failure”: Η συγκεντρωτική δομή του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας απέδειξε την επικινδυνότητά της. Το γεγονός ότι μια βλάβη σε έναν και μόνο κόμβο στα Γεράνεια Όρη στάθηκε ικανή να καταστήσει «τυφλούς» όλους τους πύργους ελέγχου της χώρας, αναδεικνύει την απόλυτη αποτυχία του κρατικού μηχανισμού να διασφαλίσει τη συνέχεια των κρίσιμων λειτουργιών.
  3. Απουσία Εναλλακτικών Μέσων Επικοινωνίας (CPDLC): Καταγγέλλουμε το γεγονός ότι, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν συστήματα επικοινωνίας μέσω κειμένου (CPDLC), η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη στη φωνητική επικοινωνία. Αν υπήρχε αυτή η τεχνολογία, οι ελεγκτές θα μπορούσαν να στείλουν οδηγίες στους πιλότους παρά τον θόρυβο στις ραδιοσυχνότητες.
  4. Σκανδαλώδεις Καθυστερήσεις και Αδιαφανείς Διαδικασίες: Η κυβέρνηση εμπλέκεται στην αναβάθμιση του συστήματος (TopSky ATC One), προχωρώντας σε απευθείας διαπραγμάτευση ύψους 129 (?)  εκατομμυρίων ευρώ με έναν μόνο υποψήφιο. Είναι απαράδεκτο να ορίζεται ορίζοντας ολοκλήρωσης το 2028, αφήνοντας τον ελληνικό τουρισμό και την ασφάλεια των πολιτών στο έλεος του «παλαιού υλικού» για ακόμα δύο χρόνια.
  5. Ανακοίνωση του OTE : Ο ΟΤΕ επιβεβαίωσε ότι τα δικά του κεντρικά κυκλώματα ήταν υγιή, αλλά επηρεάστηκαν από τη δυσλειτουργία του τερματικού εξοπλισμού της ΥΠΑ.

Στα Γεράνεια Όρη (και συγκεκριμένα στην κορυφή Μακρυπλάγι) βρίσκεται ένας από τους πιο στρατηγικούς τηλεπικοινωνιακούς κόμβους της Ελλάδας, όπου όντως συνυπάρχουν υποδομές της ΥΠΑ (Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) και του ΟΤΕ (Cosmote).

Η σχέση τους στο χθεσινό (4/1/2026) περιστατικό είναι η εξής:

1. Ο ρόλος του ΟΤΕ στα Γεράνεια
Ο ΟΤΕ διαθέτει εκεί μεγάλες εγκαταστάσεις αναμετάδοσης, καθώς το σημείο «βλέπει» τόσο την Αττική όσο και την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα. Ο ΟΤΕ παρέχει στην ΥΠΑ τις μισθωμένες γραμμές (κυκλώματα) που μεταφέρουν τη φωνή και τα δεδομένα από τις κεραίες του βουνού προς το Κέντρο Ελέγχου στο Ελληνικό.

2. Γιατί συνεργάστηκαν ΥΠΑ και ΟΤΕ;
Όταν παρουσιάστηκε η βλάβη, το πρόβλημα ήταν διπλό:

  • Από τη μία πλευρά, η κεραία της ΥΠΑ στα Γεράνεια εξέπεμπε «θόρυβο» (παρεμβολή) στις συχνότητες αεροναυτιλίας.
  • Από την άλλη πλευρά, παρουσιάστηκε ταυτόχρονη πτώση στις γραμμές HELLAS COM (που ανήκουν στον ΟΤΕ). Επειδή οι υποδομές της ΥΠΑ «πατούν» πάνω στο δίκτυο του ΟΤΕ για να στείλουν το σήμα στην Αθήνα, έπρεπε οι τεχνικοί και των δύο φορέων να ελέγξουν αν η βλάβη ξεκίνησε από τον εξοπλισμό ραδιοσυχνοτήτων της ΥΠΑ ή από τα ψηφιακά κυκλώματα μεταφοράς του ΟΤΕ.

3. Το συμπέρασμα της έρευνας
Από τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις προκύπτει ότι:

  • Ο ΟΤΕ επιβεβαίωσε ότι τα δικά του κεντρικά κυκλώματα ήταν υγιή, αλλά επηρεάστηκαν από τη δυσλειτουργία του τερματικού εξοπλισμού της ΥΠΑ.
  • Η βλάβη φαίνεται να ξεκίνησε από αστοχία σε κεραία/πομπό της ΥΠΑ στο βουνό. Λόγω ενός «βρόχου» (feedback) στο σύστημα, η βλάβη αυτή «μόλυνε» με θόρυβο όχι μόνο τον αέρα (ραδιοσυχνότητες) αλλά και το ψηφιακό δίκτυο επικοινωνίας των ελεγκτών.

Γιατί αυτό είναι «Single Point of Failure»;

Το γεγονός ότι ένας κόμβος στα Γεράνεια επηρέασε όλη την Ελλάδα αναδεικνύει ότι το σύστημα είναι συγκεντρωτικό. Αν και υπάρχουν και άλλοι σταθμοί (π.χ. στον Πάρνωνα, στο Πήλιο), ο σταθμός των Γερανείων είναι ο «πνεύμονας» για το κεντρικό FIR. Αν αυτός ο σταθμός «παραλύσει» και ταυτόχρονα παρουσιάσει πρόβλημα η γραμμή μεταφοράς δεδομένων, το σύστημα δεν μπορεί να κάνει αυτόματη μετάβαση (failover) σε εναλλακτική πηγή.

Συμπέρασμα: Ναι, ο ΟΤΕ είναι εκεί και η συνεργασία ήταν απαραίτητη γιατί η ΥΠΑ χρησιμοποιεί το «δρόμο» (δίκτυο) του ΟΤΕ για να μεταφέρει τις συνομιλίες της. Το χθεσινό χάος ήταν το αποτέλεσμα μιας κακώς συγκυρίας όπου η βλάβη «χτύπησε» ταυτόχρονα τον πομπό και τη γραμμή μεταφοράς.

ΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ

Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα και τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Ιανουάριος 2026), τα ποσά έχουν ως εξής:

Στοιχείο Έργου Ποσό (Εκτίμηση/Προσφορά)
Κεντρικό Σύστημα TopSky ATC One (Pallas T1) €128.936.992 (χωρίς ΦΠΑ)
Δικαίωμα Προαίρεσης (Συντήρηση/Υποστήριξη 5 ετών) Περιλαμβάνεται στο παραπάνω (περίπου €32,6 εκατ.)
Προμήθεια 8 Νέων Ραντάρ (Mode S) €53.600.000 (συμπλ. ΦΠΑ)
Μετεγκατάσταση Προσέγγισης (APP) Αθηνών €4.197.065

Οι Προτάσεις / Λύσεις της ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ:

  • Άμεση Αποκέντρωση: Δημιουργία αυτόνομων περιφερειακών συστημάτων εφεδρείας, ώστε μια βλάβη στην Αττική να μην «νεκρώνει» τα αεροδρόμια της Μακεδονίας ή των νησιών.
  • Επιτάχυνση του Project “Pallas T1”: Απαιτούμε τη σύμπτυξη του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης από τους 45 μήνες στο ελάχιστο δυνατό, με ρήτρες παράδοσης.
  • Άμεση Εγκατάσταση Συστημάτων CPDLC: Η ψηφιακή επικοινωνία κειμένου πρέπει να τεθεί σε λειτουργία κατά προτεραιότητα ως ελάχιστη δικλείδα ασφαλείας.
  • Διαφανής Έλεγχος της Σύμβασης: Πλήρης έλεγχος από τη Βουλή της σύμβασης με τη Thales, για να διασφαλιστεί ότι τα (μόλις ή περισσότερα) 129 εκατομμύρια των φορολογουμένων θα πιάσουν τόπο και δεν θα καταλήξουν σε μια ακόμα «συνδρομητική» παγίδα χωρίς αποτέλεσμα.

Σχόλιο του Προέδρου της ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ:
«Στην ΚΥΚΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ πιστεύουμε ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να κινείται σε ευθεία γραμμή προς την απαξίωση. Όταν το σύστημα “σπάει”, πρέπει να εξετάσουμε το ΓΙΑΤΙ και ΠΟΙΕΣ συμφωνίες εμπλέκονται απο πίσω…»